byeurovision: ΠΟΣΟ «ΠΡΑΣΙΝΗ» ΕΙΝΑΙ;
Ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision δεν αποτελεί μόνο έναν από τους μεγαλύτερους μουσικούς θεσμούς του πλανήτη, αλλά ταυτόχρονα εξελίσσεται σε ένα περιβαλλοντικά υπεύθυνο γεγονός, αφού προκύπτουν ποικίλα περιβαλλοντικά ζητήματα από τη διεξαγωγή του. Λόγω του μεγάλου όγκου των χιλιάδων επισκεπτών, των τεράστιων σκηνικών και των υψηλών ενεργειακών απαιτήσεων, ο Διαγωνισμός δημιουργεί σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό αποτύπωμα άνθρακα της Eurovision φθάνει περίπου τους 65.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Η μεγάλη αυτή ποσότητα οφείλεται κυρίως στις μετακινήσεις, καθώς και στην κατανάλωση ενέργειας για τις ανάγκες της τηλεοπτικής παραγωγής.
Με σκοπό τη διαχείριση των παραπάνω ζητημάτων, τα τελευταία χρόνια οι διοργανώτριες πόλεις έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν εντονότερα «πράσινες» πολιτικές. Το έναυσμα έδωσε η Κοπεγχάγη το 2014, υποστηρίζοντας τον τίτλο της ως «πράσινη πρωτεύουσα της Ευρώπης», αφού εναρμόνισε για πρώτη φορά τους ποδηλατόδρομους, την ανακύκλωση και τις βιώσιμες πρακτικές με τον Διαγωνισμό Τραγουδιού. Έναν χρόνο αργότερα, η Βιέννη φιλοξένησε τον πρώτο πράσινο Διαγωνισμό Eurovision: οι διοργανωτές προσέφεραν δωρεάν μετακίνηση με τις δημόσιες συγκοινωνίες σε καλλιτέχνες και θεατές, χρησιμοποίησαν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προώθησαν τη χρήση επαναχρησιμοποιούμενων και ανακυκλωμένων αντικειμένων. Οι συγκεκριμένες πρακτικές έθεσαν τα θεμέλια για τις επόμενες διοργανώσεις της Eurovision.
Με την ολοκλήρωση μιας δεκαετίας πράσινων ενεργειών, οι βιώσιμες πρακτικές από τις χώρες που φιλοξενούν το μεγάλο γεγονός, πλέον κλιμακώνονται. Πιο συγκεκριμένα, στο Λίβερπουλ το 2023 απαγορεύτηκαν τα πλαστικά μιας χρήσης, δημιουργήθηκαν σταθμοί γεμίσματος νερού σε επαναχρησιμοποιούμενα σκεύη, ενώ σημαντικό μέρος των σκηνικών και των διακοσμητικών δωρίστηκε μετά το τέλος της διοργάνωσης ή επαναχρησιμοποιήθηκε. Ακόμα πιο περιβαλλοντικά φιλόδοξη ήταν η διοργάνωση στο Μάλμε το 2024, η οποία έλαβε πιστοποίηση ως «βιώσιμο γεγονός». Την περίοδο της Eurovosion στο Μάλμε όλα τα γεύματα ήταν χορτοφαγικά ώστε να εξασφαλισθεί το χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, μεγάλο μέρος των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ανακυκλωμένα ή επαναχρησιμοποιήθηκαν, ενώ δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις μετακινήσεις που δεν υποστηρίζονται από ορυκτά καύσιμα. Επίσης, στον τελευταίο Διαγωνισμό της Eurovision το 2025 στη Βασιλεία της Ελβετίας η κατεύθυνση ήταν πάλι μονόδρομος προς τις οικολογικές πρακτικές, χρησιμοποιώντας κατά κόρον πράσινη ηλεκτρική ενέργεια.
Εν κατακλείδι, η Eurovision σήμερα αντιμετωπίζει μια σπουδαία πρόκληση: να συνδυάσει ψυχαγωγία και περιβαλλοντική υπευθυνότητα. Παρά το γεγονός ότι έχει σημειωθεί αξιόλογη «πράσινη» πρόοδος στις χώρες που φιλοξενούν το πιο σημαντικό μουσικό δρώμενο της Ευρώπης, η Eurovision απέχει από τον ολοκληρωτικό χαρακτηρισμό «βιώσιμη», με τις αεροπορικές μετακινήσεις εκατοντάδων θεατών και αποστολών να αποτελούν τον μεγαλύτερο προβληματισμό. Επιπλέον, οι εντυπωσιακές σκηνικές παραγωγές απαιτούν τη δαπάνη μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας. Παρά ταύτα, αν και δεν μπορεί να λάβει στο εκατό τοις εκατό τον τίτλο ενός πλήρους οικολογικού γεγονότος, ο Διαγωνισμός σημειώνει σημαντική εξέλιξη μειώνοντας το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Αν οι οικολογικές προσπάθειες ενισχυθούν, τότε η Eurovision θα μπορέσει να λειτουργήσει και ως πρότυπο διεθνών βιώσιμων οργανώσεων.
